Inge Sleegers: “Cocreatie met kinderen bevordert hun leesplezier”

Samen verhalen verzinnen is plezant

“Voor mijn jeugdboeken werk ik nauw samen met leerlingen van verschillende basisscholen: de leerlingen denken mee na over plot, taal en personages. Die cocreatie zorgt voor veel energie in de klas.

'Het mysterie van de vergeten grot' groeide stap voor stap: ik schreef telkens een hoofdstuk en de leerlingen uit het tweede en derde leerjaar bepaalden aan de hand van gerichte vragen hoe het verder moest. Dat intensieve traject duurde twee schooljaren.

Bij 'Vloek der duisternis' schreef ik eerst een volledige versie, waarna zesdeklassers van twee basisscholen feedback gaven via gerichte vragen. Daardoor konden we het boek in één schooljaar afwerken.

De betrokkenheid van de leerlingen bij de totstandkoming van een verhaal zorgde ervoor dat hun leesplezier groter was dan bij verplichte leesopdrachten. De kinderen lezen niet alleen een verhaal, ze maken er deel van uit. Dat merk ik ook tijdens mijn lezingen in die klassen: je ziet de gezichten van kinderen oplichten als ze hun ideeën herkennen.”

Eigenaarschap maakt van kinderen ambassadeurs

“Als kinderen mee richting mogen geven aan een verhaal, voelen ze dat hun mening telt. Dat vergroot niet alleen hun betrokkenheid, maar ook hun trots. Op basis van hun feedback heb ik bijvoorbeeld moeilijke woorden uit mijn boeken geschrapt en de actie sneller laten starten, want ze willen graag meteen door het verhaal meegesleept worden.

De betrokkenheid van kinderen gaat trouwens nog verder: ze mogen bijvoorbeeld ideeën bedenken voor de titel en de cover, en de boekvoorstelling in elkaar steken. Zo groeit het verhaal verder, ook buiten het klaslokaal. Nog jaren na het schrijfproces vertellen kinderen over het boek aan ouders, vrienden en andere leerlingen. Ze worden echte ambassadeurs van de boeken.”

Ongebreidelde fantasie werkt inspirerend

“Ik leer zelf ook veel van kinderen. Als volwassene raak je een stukje ongebreidelde fantasie kwijt. Kinderen bedenken dingen waar ik zelf nooit zou opkomen, zoals een vuurspuwende flamingo. Hun fantasie doorbreekt de voorspelbaarheid en maakt mijn verhalen speelser en origineler. Dat houdt mij als auteur scherp en ik hou er ook rekening mee in mijn lezingen: die zijn nooit eenrichtingsverkeer.”

Interactie staat centraal in alle lezingen

“Interactie is in mijn lezingen geen extraatje, maar het vertrekpunt. Ik zorg altijd voor een goede balans tussen vertellen en luisteren. Ik probeer de kinderen eerst te leren kennen door veel vragen te stellen. Vandaar maak ik een bruggetje naar mijn boeken. Ik toon ook altijd filmpjes van de kinderen die betrokken zijn geweest bij het maken van de boeken. En ik laat hen dat ook zelf ervaren: jongere kinderen mogen tijdens mijn lezingen fabeldieren bedenken, oudere leerlingen verzinnen magische krachten.”

Voorlezen en zelf schrijven werkt voor alle leeftijden

“Een vast onderdeel van mijn lezingen is het voorleesfragment. Dat blijft magisch, zelfs voor tieners: zodra ik begin, wordt het opvallend stil. Ook jongeren vinden het blijkbaar nog altijd fijn om naar verhalen te luisteren.

Als ik aan de lezing ook een schrijfworkshop koppel en leerlingen zelf mogen creëren, groeit hun motivatie. Ze zijn dan vaak verrast door wat er op papier ontstaat. Niet de literaire kwaliteit, maar het plezier staat daarbij centraal. Als leerlingen buitengaan met het gevoel dat verhalen leuk zijn, is mijn lezing geslaagd.”

Verhalen als motor voor empathie

“Auteurslezingen zijn voor mij een startpunt voor verder lezen. Daarom tip ik altijd andere auteurs en toon ik hoe verhalen de basis vormen van zoveel andere kunstvormen die jongeren al kennen: films, games, muziek. Niet-lezers probeer ik niet te overtuigen, maar ik nodig hen uit om te luisteren en mee te creëren op hun eigen tempo. Als iemand die niet graag leest achteraf zegt dat het toch leuk was, is mijn dag goed.

Meer dan leesplezier wil ik kinderen en jongeren meegeven dat verhalen helpen om de wereld te begrijpen, kritisch te denken en empathie te ontwikkelen. Boeken laten ons duizend levens leiden, en dat verbindt.”