11.08.2026

Lesinspiratie: burgerschap in de praktijk

Lessen over burgerschap draaien niet alleen rond kennis vergaren over democratie of regels, maar gaan ook over omgaan met meningsverschillen en maatschappelijke vraagstukken waarvoor geen eenvoudige antwoorden bestaan. Bij veel jongeren leven vragen over klimaat, rechtvaardigheid, identiteit of samenleven, maar het is niet altijd eenvoudig om die thema’s in de klas bespreekbaar te maken zonder te moraliseren of te simplificeren. Nodig daarom eens een auteur uit voor een lezing om het gesprek over burgerschap te openen.

Via het thema burgerschap kun je met je leerlingen maatschappelijke thema’s bespreken waar geen eenduidig standpunt over bestaat. Verschillende meningen en interpretaties mogen naast elkaar bestaan. De focus ligt op vragen stellen, luisteren en reflecteren, niet op het juiste antwoord. Leerlingen oefenen zo met empathie en kritisch denken. Ze leren omgaan met verschillen, spanning en meerstemmigheid.

Literatuur biedt een krachtige ingang om het over burgerschap te hebben. Verhalen tonen personages die keuzes maken, twijfelen of botsen met anderen. Zo nodigen ze leerlingen uit om diverse perspectieven te verkennen en met elkaar in gesprek te gaan. Burgerschap wordt op die manier geen abstract leerdoel, maar een oefening in luisteren, denken en discussiëren.

Een auteurslezing kan dat proces verdiepen: door een schrijver uit te nodigen, stappen leerlingen niet alleen in een verhaal, maar ook in een gesprek over maatschappelijke betrokkenheid. Een auteurslezing toont hoe complexe vragen aan bod komen in verhalen. Bovendien kunnen leerlingen vragen stellen over bepaalde keuzes en perspectieven.

Auteurs die burgerschap in de klas concreet maken

Onderstaande auteurs geven lezingen die aansluiten bij het thema burgerschap. Elk van hen vertrekt vanuit literatuur om het gesprek over samenleven, maatschappelijke keuzes en verantwoordelijkheid op een unieke manier te openen.

✍️ Majd Khalifeh

Majd vertelt over zijn zoektocht van nieuwkomer tot actieve burger. Hij behandelt thema’s als migratie, vluchtelingen, identiteit, samenleven en maatschappelijke betrokkenheid. Zijn journalistieke blik en aandacht voor menselijke waardigheid, empathie en rechtvaardigheid maken hem geschikt voor gesprekken over burgerschap.

Naar de auteurspagina van Majd.

Onze leerlingen vonden het oprecht erg interessant. Majd brengt een boodschap die hen doet nadenken over ongelijkheid in het leven en over de kansen die je als mens wel en niet krijgt. De auteur brengt zijn verhaal op een toegankelijke manier, waardoor de leerlingen zich aangesproken voelen.

Sarah De Bodt van Heilig Hart van Maria Berlaar

🎤 Sevdâ Söğütlü

Vanuit haar ervaring als spokenwordartiest en leerkracht levensbeschouwing laat Sevdâ jongeren reflecteren op hun eigen achtergrond en op burgerschap in een pluralistische samenleving. Haar interactieve lezingen stimuleren leerlingen om hun eigen stem te vinden en te verbinden met maatschappelijke betrokkenheid.

Naar de auteurspagina van Sevdâ.

De leerlingen vonden het leuker dan ze verwacht hadden en er werden enkele prachtige stukken poëzie gecreëerd. We nodigen Sevdâ zeker opnieuw uit!

Diederich Wens van Kogeka 2 in Geel

📚 Steven De Foer

Als journalist en Amerikaspecialist heeft Steven veel ervaring in het duiden van geschiedenis, cultuur en politiek. In zijn lezingen over de VS onderzoekt hij onder meer politieke polarisatie, populisme en democratisch verval. Zijn lezingen bieden een vertrekpunt om na te denken over democratie, maatschappelijke spanningen en historisch bewustzijn.

Naar de auteurspagina van Steven.

Boeiende en verhelderende uiteenzetting. Scherpe analyse en historische duiding hebben de toehoorders niet alleen aan het denken gezet, maar ook geholpen om de complexe dynamiek binnen de Amerikaanse politiek beter te begrijpen. De lezing was een stroom aan informatie en inspiratie.

Hendrik Raes van Gezinsbond GOSA Oost- en West-Vlaanderen

✏️ Ilona Plichart

Ilona Plichart is leesbevorderaar, samenlezer en trainer met veel ervaring met NT2-lezers en kwetsbare doelgroepen. Aan de hand van haar boek ‘Wij gaan naar Amerika’ gaat ze met deelnemers in gesprek over migratie en hoe dat doorheen de tijd verandert. Haar aanpak maakt literatuur toegankelijk en nodigt uit tot dialoog.

Naar de auteurspagina van Ilona.

De lezing was heel interessant. Ik hoorde bewondering, fascinatie en veel vragen bij de leerlingen. Ilona past makkelijk haar taalgebruik en inhoud aan verschillende niveaus van beheersing van het Nederlands aan. En ze gaat heel veel in interactie.

Ann Dupont van Sint-Willebrord Heilige Familie - afdeling OKAN

📗 Christophe Busch

Christophe Busch is gespecialiseerd in collectief geweld, radicalisering en polarisering. Hij werkte in de gerechtelijke psychiatrie en was directeur van Kazerne Dossin – nu leidt hij het Hannah Arendt Instituut. Zijn lezingen openen het gesprek over democratische weerbaarheid, verantwoordelijkheid en de maatschappelijke mechanismen achter geweld.

Naar de auteurspagina van Christophe.

Absolute aanrader. Goede spreker, aangename persoonlijkheid, niets dan superlatieven mogen horen van het veeltallige aanwezige publiek. Voor herhaling vatbaar!

Sandra Boon van Bibliotheek Holsbeek

✍️ Hilde Van Cauteren

De gedichten en romans van Hilde gaan onder meer over gelijke rechten, klimaat en vluchtelingen. In haar lezingen vertrekt ze van haar boeken ‘De pigmentroute’ en ‘Het sleutelbeengebaar’ om thema’s als privacy, dictatuur, feminisme, vluchtelingen en manipulatie bespreekbaar te maken.

Naar de auteurspagina van Hilde.

Hilde komt nu al het derde jaar op rij lezingen geven, dus we zijn altijd erg blij met haar bezoek. Ze doet dat erg goed: de afwisseling tussen vertellen, voorlezen en leerlingen aan het schrijven zetten is top!

Veerle Engels van GTI Beveren

📚 Manu Claeys

Vanuit zijn ervaring met burgercollectief stRaten-generaal en zijn boek ‘Red de democratie!’ toont Manu hoe burgerparticipatie, medezeggenschap en nieuwe vormen van politiek leiderschap een democratie weerbaarder kunnen maken. Zijn lezingen bieden een hoopgevend en concreet verhaal over actief burgerschap, participatie en verbindende besluitvorming.

Naar de auteurspagina van Manu.

🎤 Anissa Boujdaini

Anissa combineert spoken word en performance rond persoonlijke en maatschappijkritische thema’s. In haar lezingen vertrekt ze van haar teksten en nodigt ze het publiek uit om vragen, bedenkingen en perspectieven te delen. Haar uitgesproken antiracistische, anti-islamofobe en antihomofobe kader maakt haar geschikt voor gesprekken over burgerschap, identiteit en samenleven.

Naar de auteurspagina van Anissa.

PEN-auteurs en ambassadeurs

PEN Vlaanderen zet zich in voor de vrijheid van meningsuiting en internationale samenwerking tussen schrijvers. Sinds juni 2024 begeleidt de organisatie schrijvers die al publicaties op hun naam hebben, maar hun land moesten verlaten. Hier krijgen ze ondersteuning om hun literaire carrière verder uit te bouwen én opnieuw een publiek te bereiken.

Enkele van die gevluchte auteurs geven nu ook auteurslezingen met korting. Door hen uit te nodigen schenk je niet alleen aandacht aan een persoonlijk literair verhaal, maar draag je ook actief bij aan de verdediging van de vrije meningsuiting. Ontdek hier de lezingen van Hani Albayari (Palestina), Mirjana Marić (Servië), Samuel Baker Byansi (Rwanda) en Sergej Sjamanov (Oekraïne).

Aangezien verschillende vrijwilligers en bestuursleden van PEN Vlaanderen ook zelf auteur zijn, kun je ook verschillende PEN-ambassadeurs uitnodigen voor een auteurslezing met korting, met name voorzitter Alicja Gescinska en coördinator Ellen Van Pelt, bestuursleden Patrick De Rynck en Max Greyson, en vrijwilligers Erik Vlaminck, Joke van Leeuwen, Stefan Hertmans, Marieke de Maré, Lize Spi t, Dimitri Bontenakel, Heleen De Bruyne, Sigrid Bousset, Lieven Stoefs, Ingrid Vander Veken, Diane Broeckhoven, Patricia Jozef en Aline Sax.

Werk je ook rond dit thema?

Ben je auteur en geef je lezingen over burgerschap? Of nodigde je als leerkracht al een auteur uit rond dit thema? Laat het ons weten via info@auteurslezingen.be. Dan nemen we contact op en breiden we dit overzicht uit.