Leerkracht getuigt: “Hoe kleiner de groep, hoe groter de betrokkenheid"

School: Prizma Middenschool Izegem biedt A- en B-stroom aan in de eerste graad middelbaar voor zo’n 450 leerlingen.
Aantal auteurslezingen: alle leerlingen wonen per schooljaar één lezing bij, dus meerdere auteurslezingen per jaar.
Aanpak: zo klein mogelijke groepen, veel interactie en concrete verhalen die aansluiten bij de lessen.
Effect: grote betrokkenheid tijdens lezingen en verhoogde uitleen van boeken in de schoolbibliotheek.

Dit is ons doel

“Leerlingen aan het lezen krijgen en hun interesse in verhalen opwekken zijn onze hoofddoelen. Daarnaast willen we natuurlijk ook hun kennis vergroten en hun taalvaardigheid versterken. Zeker als je wilt inzetten op taal, is leesbevordering het belangrijkste wat je kunt doen.

Omdat lezen vandaag meer concurrentie heeft dan vroeger, zetten we er extra op in. Aangezien auteurs meestal boeiender over hun werk kunnen vertellen dan wij als leerkrachten, nodigen we hen graag uit op school. Leerlingen ontdekken zo dat er achter een boek iemand staat met een eigen leven.”

Ik ga op zoek naar genres die aansluiten bij de leefwereld van leerlingen en stem af met collega’s over thema’s en projecten in hun lessen. Ook met verschillen tussen A- en B-stroom hou ik rekening.

Zo kies ik auteurs

“Toen ik drie jaar geleden de auteurslezingen begon te coördineren, heb ik bijna alle auteurspagina’s op de website doorgenomen om een zicht te krijgen op het aanbod. De eerste selecties maakte ik op basis van de boeken die ik zelf gelezen had en die ik goed vond, maar pas tijdens de lezing zelf ervaar je of een auteur het ook goed weet te brengen. Na die eerste lezingen kun je dan bijsturen waar nodig. Sommige auteurs kwamen intussen al enkele keren terug, maar we proberen ook altijd nieuwe namen uit, zodat we ons bestand kunnen uitbreiden.”

Deze aanpak van auteurs werkt

“Expressief voorlezen, boeiend vertellen en interactie creëren: dat zijn mijn drie belangrijkste selectiecriteria. Auteurs die vlot en begeesterend kunnen vertellen over hoe hun boeken zijn ontstaan, hebben de grootste impact. Concrete verhalen, bijzondere anekdotes: zulke dingen werken altijd. Aantrekkelijk beeldmateriaal gepast inzetten, is ook een plus, net als leerlingen uitdagen om actief mee te denken, bijvoorbeeld over hoe een verhaaltechnisch probleem zou kunnen worden opgelost. Hoe meer lezingen iemand al gegeven heeft, hoe meer die dat in de vingers heeft.”

Jean-Claude van Rijckeghem

Kristien Dieltiens

Steven De Rie

Deze auteurs kan ik warm aanbevelen: Wendy Huyghe, Jean-Claude van Rijckeghem, Daniel Billiet, CONZ en Ed Franck.

Voor de lezing

“Ik vertel de leerlingen op voorhand wie er komt en binnen welk genre hun werk valt, maar ik geef verder niet te veel prijs. Ik wil dat ze met een open blik luisteren. Vooraf maak ik wel duidelijke afspraken, zodat ze leren wat wel en niet kan tijdens een lezing (en andere voorstellingen). Die basisetiquette beheersen nog niet alle leerlingen. Andere leerkrachten lezen soms enkele fragmenten uit een boek van de auteur die in de klas op bezoek zal komen. Leerlingen die een boek willen kopen en laten signeren, kunnen dat op voorhand ook altijd doorgeven.”

Tijdens de lezing

“Door de groepen klein te houden, blijven de leerlingen meer betrokken. Voor leerlingen die zich moeilijker kunnen concentreren helpt het om verschillende werkwijzen af te wisselen en de leerlingen ook zelf aan het werk te zetten, bijvoorbeeld met een teken- of schrijfopdracht. We briefen de auteurs altijd over het niveau van de klas. De leerkrachten blijven ook aanwezig en alert tijdens de lezing.”

De boeken van auteurs die langskomen worden nadien vlot uitgeleend in de schoolbibliotheek.

Inzichten die het verschil maken

Doe de planning met z’n tweeën, anders kom je in de problemen als er iemand uitvalt.
Stem goed af met je collega’s, zodat de lezingen aansluiten bij thema’s en projecten uit hun lessen.
Vraag tips aan leerkrachten van andere scholen of aan auteurs die al eens zijn langsgekomen.
Wees realistisch en aanvaard dat je niet elk kind kunt raken. Als er een paar zijn die de klik voelen, is dat al winst.
Laat je niet ontmoedigen als een lezing tegenvalt: stuur een volgende keer bij.
Maak het praktisch waterdicht: denk aan bereikbaarheid, routeplannetjes, contactpersonen … Maar hou er ook rekening mee dat er altijd iets kan mislopen door onverwachte omstandigheden.
Stel een draaiboek op met alle informatie en hou bij welke auteurs meevielen en welke niet, zodat je een bestand van auteurs opbouwt waarop je kunt terugvallen.

In het begin was het hele auteurslezingensysteem een overrompeling en leek het een gigantische berg. Maar je moet er gewoon stap voor stap aan beginnen. Na een eerste keer merk je snel: dit werkt. En met de hulp van collega’s wordt het een klein heuveltje.