Jan Wester
Biografie
Jan Wester (1995) is schrijver en beeldhouwer. Hij studeerde filosofie aan de UvA en Beeld en Taal aan de Gerrit Rietveld Academie, nam daarna deel aan het Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds en maakte onderdeel uit van de Parijsresidentie van deBuren. Zijn beeldend werk was te zien op LekArt 2021 en OBJECT Rotterdam. In 2025 verscheen zijn debuutroman 'Koeman' bij uitgeverij Pluim, die zich afspeelt tegen het grijs en groen van het West-Friese platteland, waar hij is opgegroeid. Pas toen hij er terugkeerde, na een paar jaar in Amsterdam te hebben gewoond, begon de onafgebroken aanwezigheid van melkvee en landbouwvoertuigen hem op te vallen. Dit wekte zijn interesse in de driehoeksverhouding tussen mens, dier en machine in de industriële veehouderij.
In zijn boek laat hij weinig ruimte voor de romantiek of de nostalgie van het boerenleven. Het lichaam van het dier wordt omvat in een constructie van staal en beton; een gestandaardiseerd onderdeel binnen een productieproces, met de voederrobot aan de ene kant en de melkrobot aan de andere. Er is ingebroken in het moederschap van de koe, het kalf is vervangen door een opvangbeker en de melk wordt per tankwagen afgevoerd. Toch is het boek geen pleidooi voor het natuurlijke. Vanuit zijn personages trekt Wester het idee van een verloren harmonie die hersteld zou moeten worden in twijfel. Veehouder Jaap ontdekt zichzelf als een inherent gefragmenteerde, inconsistente levensvorm, pijnlijk bewust van zijn eigen gebrek aan samenhang. Zijn vrouw Anne probeert zich los te maken van haar lichaam, dat haar bindt aan het eeuwig imperfecte en onbeheersbare fysieke, maar verliest daarbij juist het ‘ik’ dat ze ten koste van alles in stand wil houden. In zijn vervreemdende omschrijvingen geeft Jan de Nederlandse alledaagsheid een haast mythisch karakter.
Nederlandse auteurs die genomineerd werden voor de Boon krijgen een persoonlijke auteurspagina waarmee ze een jaar lang gesubsidieerde lezingen kunnen geven in Vlaanderen over hun literaire werk.
Lezingen
Lezing over en voordracht uit 'Koeman' (+ interview)
Vanuit zijn achtergrond in de filosofie vertelt Jan Wester op toegankelijke toon over de vragen en overwegingen die ten grondslag liggen aan zijn debuut. Fictie is voor hem in de eerste plaats een onderzoeksmethode, een ruimte waarin het hypothetische voelbare vorm aanneemt. Ook praat hij over zijn werkproces en bijvoorbeeld de totstandkoming van het personage Jaap Koeman, die hem voor de schijnbaar onmogelijke taak stelde een verhaal te schrijven vanuit het perspectief van iemand die (aanvankelijk) geen besef heeft van Zelf, en niet kan denken in narratieve termen.
Er is ruimte voor vragen en een eventueel interview. Een voor te lezen fragment kan worden gekozen in overleg. Thema’s zijn onder andere: (melk)veehouderij, platteland, Griekse mythologie, autisme, eetstoornissen, individualiteit, de verhouding van Zelf tot Ander, de grens tussen mens en dier, de cyclus van het leven.
Waarnemen voor beginners (lezing + workshop beeldend schrijven)
“Meesterlijke observaties, metaforen en verwoordingen van bijzondere alledaagse gewaarwordingen.”
- Boekinkoper Michiel Scheen over 'Koeman'.
Wat als we creativiteit niet benaderen vanuit het maken, maar vanuit het waarnemen? Waar beeldende kunst draait om kijken, gaat het bij literatuur om perceptie in bredere zin, zowel intern als extern. Hoe zie je de plekken, personen en gebeurtenissen om je heen? Hoe ervaar je je eigen emoties? In deze meditatieve workshop, die de grenzen tussen het beeldende en het literaire overstijgt, neemt schrijver en kunstenaar Jan Wester ons mee door onze waarneming.
In de meeste schrijfworkshops leer je technieken en principes die je kunnen helpen beter te schrijven. Dit is heel waardevol, maar toch blijft er iets over dat niet in vuistregels lijkt te kunnen worden gevat. Wat brengt een tekst nou echt tot leven? Al snel valt het woord ‘originaliteit’ of ‘talent’, maar wat betekend dit precies, en is dit echt niet aan te leren? De workshop Waarnemen voor beginners vertrekt uit het idee dat er niet zoiets is als een nieuw idee. In plaats van dit te zien als een beperking, wordt dit inzicht aangegrepen om ‘creativiteit’ of ‘inspiratie’ te demystificeren en te leren beheersen. Als alles wat we kunnen bedenken voortkomt uit wat we kunnen waarnemen, bepaalt de manier waarop we waarnemen wat we wel en niet kunnen bedenken. ‘Originaliteit’ betekent niet dat je op magische wijze iets uit niets creëert, maar bestaat in het vermogen te zien wat door anderen onopgemerkt blijft. Lezen speelt hierbij een essentiële rol, want als je de wereld kunt waarnemen vanuit een ander perspectief, leer je ook je eigen manier van kijken beter begrijpen. De workshop is zowel interessant voor mensen die zelf (graag zouden willen) schrijven, als mensen die meer uit literatuur zouden willen halen.
